<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X55n0912"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 912 观心诵经法记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 912 观心诵经法记</title> <author>隋 智顗说 唐 湛然述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">912</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观心诵经法记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-24T15:22:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X55.0912.0687b" n="0687b"/> <lb ed="X" n="0687b01"/> <lb ed="X" n="0687b02"/> <lb ed="X" n="0687b03"/> <lb ed="X" n="0687b04"/> <lb ed="X" n="0687b05"/><cb:docNumber>No. 912</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R099" n="0111a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观心诵经法记</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0687b07"/> <lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R099" n="0111a02"/><byline cb:type="other">天台大师 说</byline> <lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R099" n="0111a03"/><byline cb:type="author">荆溪尊者 述</byline> <lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R099" n="0111a04"/><cb:div><p xml:id="pX55p0687b1001">大师以无碍辩力。无缘慈力。随機益物使不空过。 <lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R099" n="0111a05"/>故于诵习。别施方便纲格。虽即不逾大旨。而于别 <lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R099" n="0111a06"/>行网目还殊。故更寄之以具诸行。余<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b1201" n="0687b1201"/><anchor xml:id="beg0687b1201" n="0687b1201"/>忝<anchor xml:id="end0687b1201"/>承宗匠。颇 <lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R099" n="0111a07"/>揽异同。以理冠之事无不可。但根缘不等。修习者 <lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R099" n="0111a08"/>希。故略指方隅以拟行事。然一家行旨必藉十乘。 <lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R099" n="0111a09"/>此中義求于理以足。的辨相状或未分明。故今先 <lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R099" n="0111a10"/>于当文节目指示谛境。義立十乘。次揽廣文以点 <lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R099" n="0111a11"/>宗要。先分节文者。文中自三。初示身口仪则。即序 <lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R099" n="0111a12"/>分也。義兼自他。次第二下。正示观。当自行。三第三 <lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R099" n="0111a13"/>下。即流通也。義当化他。于正观中分之为二。先法 <lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R099" n="0111a14"/>次義。法谓观法。義具众行。初文境也。二次须下即 <lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R099" n="0111a15"/>观智也。此中亦二。先释次结。释中为三。初文假观。 <lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R099" n="0111a16"/>二次观下空观。三虽无下中观。次能作下总结。次 <lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R099" n="0111a17"/>虽无下明具诸行。于中又二。初正明具法。次从三 <lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R099" n="0111a18"/>世下称歎抑扬。初具法中四。初具六度。次自行下 <pb ed="X" xml:id="X55.0912.0687c" n="0687c"/> <lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R099" n="0111b01"/>判权实。三若能下具三因。四若观下具三德。于三 <lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R099" n="0111b02"/>德中有修有性。</p> <lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R099" n="0111b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0687c0301">夫欲诵经灭罪。第一先须盥漱整肃威仪。别座跏趺 <lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R099" n="0111b04"/>而坐。</p> <lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R099" n="0111b05"/><p xml:id="pX55p0687c0501">第二入观。观所坐之座高廣严好。次观座下皆有天 <lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R099" n="0111b06"/>龙八部四众围绕听法。</p> <lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R099" n="0111b07"/><p xml:id="pX55p0687c0701">次须运心作观。观我能为法师。传<persName>佛</persName>正教。为四众说。 <lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R099" n="0111b08"/>想所出声。非但此一席众。乃至十方皆得听受。名为 <lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R099" n="0111b09"/>假观。</p> <lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R099" n="0111b10"/><p xml:id="pX55p0687c1001">次观能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0687001" n="0687001"/>说之人所诵之经。何者是经。为经卷是。为纸 <lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R099" n="0111b11"/>墨是。为标轴是。诵音为口出。为龈腭和合而出。为有 <lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R099" n="0111b12"/>我身。为无我身。谁是诵者。为心是诵。为口是诵。为和 <lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R099" n="0111b13"/>合出。观此四众。为是实有。为从想生。四众非有。无我 <lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R099" n="0111b14"/>能诵。是名空观。</p> <lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R099" n="0111b15"/><p xml:id="pX55p0687c1501">虽无所诵之经而有经卷纸墨文字。虽无能诵之人 <lb ed="X" n="0687c16"/><lb ed="R099" n="0111b16"/>而有我身为四众宣说。虽非内外不離内外。虽非经 <lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R099" n="0111b17"/>卷不離经卷。虽非身口不離身口。从始至终必无差 <lb ed="X" n="0687c18"/><lb ed="R099" n="0111b18"/>谬。名不可思议。能作此解能作此观。名为三观于一 <lb ed="X" n="0687c19"/><lb ed="R099" n="0112a01"/>心中得。不前不後三观宛然。</p> <lb ed="X" n="0687c20"/><lb ed="R099" n="0112a02"/><p xml:id="pX55p0687c2001">虽无施者而有法施。虽无受者四众炳然。虽无法座 <lb ed="X" n="0687c21"/><lb ed="R099" n="0112a03"/>登座宣说。非一二三而一二三。名为法施檀波罗蜜。 <lb ed="X" n="0687c22"/><lb ed="R099" n="0112a04"/>专心诵持无诸遮碍。名为持戒。忍耐恶觉。名闻财利 <lb ed="X" n="0687c23"/><lb ed="R099" n="0112a05"/>皆不能恼。名之为忍。一心不息。从始至终无有懈怠。 <lb ed="X" n="0687c24"/><lb ed="R099" n="0112a06"/>名为精进。专念此经无有爱味。名之为禅。分别无谬。 <pb ed="X" xml:id="X55.0912.0688a" n="0688a"/> <lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R099" n="0112a07"/>序正流通无不谛了。句文分明。名为般若。是名六波 <lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R099" n="0112a08"/>罗蜜具足。</p> <lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R099" n="0112a09"/><p xml:id="pX55p0688a0301">自行此经名之为实。传授外人名之为权。若能一生。 <lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R099" n="0112a10"/>以此成辨功德。</p> <lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R099" n="0112a11"/><p xml:id="pX55p0688a0501">于无始心名为正因。仍有观心名为了因。高座为四 <lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R099" n="0112a12"/>众说授名为缘因。</p> <lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R099" n="0112a13"/><p xml:id="pX55p0688a0701">三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0688001" n="0688001"/>因具足。若观未明但是性德。研之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a0701" n="0688a0701"/><anchor xml:id="beg0688a0701" n="0688a0701"/>已<anchor xml:id="end0688a0701"/>观心相应 <lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R099" n="0112a14"/>名托圣胎。以胎业成就名为修德。中间四十一位亦 <lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R099" n="0112a15"/>修亦性。至于极果名为种智。伊字三点不纵不横。名 <lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R099" n="0112a16"/>大涅槃。名到彼岸。名第一義空。平等大慧是名诵经。 <lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R099" n="0112a17"/>正观三世诸<persName>佛</persName>。无不从此而生。信者可施。无信莫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0688002" n="0688002"/>施。 <lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R099" n="0112a18"/>第三流通者。若自调度不名为慈。见苦不救不名为 <lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R099" n="0112b01"/>悲。既修正观现前。复应莊巖法界。所诵经竟出观之 <lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R099" n="0112b02"/>後。以此运观功德。<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a1401" n="0688a1401"/><anchor xml:id="beg0688a1401" n="0688a1401"/>已<anchor xml:id="end0688a1401"/>登正觉者愿廣度众生。入位之 <lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R099" n="0112b03"/>人悉登上地。未入位者即运慈悲二法。愿未来世共 <lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R099" n="0112b04"/>成正觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R099" n="0112b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0688a1701">次義立十法者。如向观境即妙境也。修<anchor xml:id="nkr_note_orig_0688003" n="0688003"/>观義当<anchor xml:id="nkr_note_orig_0688004" n="0688004"/>心。 <lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R099" n="0112b06"/>次修空观。義当止观。次修中观。義当破遍。次总结 <lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R099" n="0112b07"/>束。義当通塞。次具六度。義当道品。权实三因。義当 <lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R099" n="0112b08"/>正助。次辨修性。義当次位。第一義空。義当安忍及 <lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R099" n="0112b09"/>以无著。<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a2101" n="0688a2101"/><anchor xml:id="beg0688a2101" n="0688a2101"/>但<anchor xml:id="end0688a2101"/>依之修行。于理略足。于心中法而未甚 <lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R099" n="0112b10"/>分明。故更授廣文以助行者。使十乘观法不出于 <lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R099" n="0112b11"/>诵持。所观十境遍通乎声色。故复重明以先先辙。 <lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R099" n="0112b12"/>一者。了向观境。心性界如。具三谛。即妙也。二者。依 <pb ed="X" xml:id="X55.0912.0688b" n="0688b"/> <lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R099" n="0112b13"/>斯妙境。发誓而诵。求三德果。利十界生。三者。一一 <lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R099" n="0112b14"/>文句。念念无遗。心性皎然。寂照双运。四者。寂照而 <lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R099" n="0112b15"/>诵。圆融遍破。总摄横竖无生教门。五者。观诵心性。 <lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R099" n="0112b16"/>念念虽著。尙无无著岂有于著。六者。晓诵心色。念 <lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R099" n="0112b17"/>处宛然。寂均调试。诸品具足。七者。于诵习。弊念起。 <lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R099" n="0112b18"/>事理合然而兼治。八者。应知诵心虽具。寂照自达 <lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R099" n="0113a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0688b0701" n="0688b0701"/><anchor xml:id="beg0688b0701" n="0688b0701"/>已<anchor xml:id="end0688b0701"/>。位六即途。九者。于诵习时违顺境起。专以寂照 <lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R099" n="0113a02"/>安之。十。依观诵功。<anchor xml:id="nkr_note_add_0688b0801" n="0688b0801"/><anchor xml:id="beg0688b0801" n="0688b0801"/>已<anchor xml:id="end0688b0801"/>得相似。六根爱此似位。名为 <lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R099" n="0113a03"/>顶堕。若修離爱进入铜轮〇于业魔王禅见慢二 <lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R099" n="0113a04"/>乘诸动者。即当移观勤而观之。随境观成。依前习 <lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R099" n="0113a05"/>观。若不亏所诵而兼治之。弥为勝術。最为高尙。诵 <lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R099" n="0113a06"/>经既尔。诸行亦复。然但得名随行十乘。委悉终须 <lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R099" n="0113a07"/>具依大部。问。大部令观阴･界･入境。与此诵经同异 <lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R099" n="0113a08"/>何别。答。義同事异。言事异者。诵持之即善阴故。故 <lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R099" n="0113a09"/>诵身口即色阴也。领纳文句即受阴也。想缘義味 <lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R099" n="0113a10"/>即想阴也。作是诵持即行阴也。了别分明即识阴 <lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R099" n="0113a11"/>也。阴与界･入合不同。若能于兹体达色心。使具十 <lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R099" n="0113a12"/>观十境无遗息。何减大部之行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0688b1801" n="0688b1801"/><anchor xml:id="beg0688b1801" n="0688b1801"/>但<anchor xml:id="end0688b1801"/>有融今古会释 <lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R099" n="0113a13"/>教理以为异耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R099" n="0113a14"/> <lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R099" n="0113a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观心诵经法记<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0687b1201" to="#end0687b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">忝</lem><rdg wit="#wit.orig">添</rdg></app> <app from="#beg0688a0701" to="#end0688a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688a1401" to="#end0688a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688a2101" to="#end0688a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0688b0701" to="#end0688b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688b0801" to="#end0688b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688b1801" to="#end0688b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0687001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0687001">说一作诵</note> <note n="0688001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0688001">因一作观</note> <note n="0688002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0688002">施一作说</note> <note n="0688003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0688003">观上疑脱假字</note> <note n="0688004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0688004">心上疑脱发字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0687b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0687b1201">忝【CB】，添【卍续】</note> <note n="0688a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688a2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0688b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0688b1801">但【CB】，但【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>